Iedereen kent het Europese Surrealisme wel, de artistieke beweging die werd geboren in 1924 met als vertegenwoordigers onder andere Freud, Breton en Dali. Tezelfdertijd maakten de Italiaanse futurist Marinetti en zijn volgelingen furore met hun revolutionaire ode aan de machine, de stad en de beweging. Maar weinig mensen weten dat de echo van deze avant-garde artiesten zelfs Mexico bereikte, onder de naam Estridentismo of Stridemtism. Tussen 1921 en 1927 namen talloze Latijns-Amerikaanse dichters, schrijvers, journalisten, fotografen en muzikanten – maar geen schilders – kenmerken over van de futuristen.

Manuel Maples Arce, Salvador Gallardo, German List Arzubide, Arqueles Vela en Luis Quintanilla zijn de belangrijkste kunstenaars die beïnvloed werden door de Europese stroming. Maar als je één naam dient te onthouden is het wel die van de dichter Arce, oprichter van het tijdschrift Actueel 1: een manifest, een declaratie van de ideologie, dat spot met de gevestigde traditie. Ze hadden niet per se de bedoeling om op zoek te gaan naar de moderniteit, maar het idee was dat van de Italiaanse Tabula Rasa: iets totaal nieuws te creëren.
De politieke standpunten van deze beweging zijn ook heel belangrijk om hun artistieke doelstellingen te begrijpen, omdat kunst altijd de zorgen en problemen van een samenleving weerspiegeld.
In feite was Arce zo begaan met de politiek dat hij tussen 1925 en 1928 secretaris was van de regering in Veracruz, in de periode hij het tijdschrift Horizon publiceerde. Denk er aan dat het estridentismo ontstond na een grote verandering: Mexico was herstellende van een bloederige revolutie in 1917, die het einde betekende van de 39 jaar lange dictatuur van Porfirio Díaz. Ook Europa was nog steeds in shock na de gruwelijkheden van WOI. Ondanks het schrille contrast tussen beide continenten, kent cultuur geen grenzen. Overal gaan gelijkgestemde mensen zich verenigen.
Esthetisch gezien heeft Estridentismo invloeden van het futurisme en het surrealisme: Twee bewegingen die proberen de realiteit te ontkennen en de essentie van de mens zoeken op hun eigen manier (respectievelijk een revolutionaire houding en het onbewuste). Op artistiek vlak, stelden beiden een literaire revolutie voor, ze wilden breken met de oude poëtische traditie en experimenteren met nieuwe vormen van expressie. Dit was ook de bedoeling van het Estridentismo, om de gedichten met een dubbele betekenis te creëren, of ze onafgewerkt te laten zodat de lezer zou kunnen deelnemen aan het creatieve proces.
Als je nieuwsgierig bent geworden naar deze literatuur, dan vindt je hier enkele van de belangrijkste werken van deze Mexicaanse stroming, bijvoorbeeld : ‘Miss Etcetera’ en ‘Niemand’s koffie’ – twee proza teksten Arqueles Vela of ‘Radiografische Gedichten’(1922) van Maples Arce.
Wat denk je ervan om je een tijdje terug te trekken in de natuur? Ontsnap naar zee met je geliefde of met enkele vrienden en huur de beste appartementen in Valencia. Je zal je als herboren voelen !






